Jinekoloji nedir?

Jinekoloji nedir? ve tanımı.Jinekoloji, kısaca kadın hastalıkları ile ilgilenen tıp dalıdır. Yunancada “gynaik” kadın anlamına gelmektedir. Eski Türkçede jinekoloji “nisaiye” olarak geçmektedir ki nisa kadın anlamına gelir. İngilizcede ve diğer Latin dillerinde “Gynecology” olarak geçer.

Jinekoloji bilim dalı içerisinde kadın hastalıkları ile ilgili değişik alt branşlar mevcuttur. Jinekolojik rahatsızlıklar, kısırlık (infertilite), tüp bebek ve aşılama uygulamaları, aile planlaması, jinekolojik onkoloji (kadın kanserleri), menopoz, cinsel hastalıklar, cinsel problemler gibi konular jinekolojinin içerisinde yer almaktadır.

Jinekolojide alt branşlar

Jinekoloji yani eski adıyla nisaiye.Kısırlık ve üreme tedavileri ile ilgilenen jinekolog hekimler “İnfertilite uzmanları”, kadın kanserleri ile ilgilenen jinekologlar “jinekolog onkologlar”, cinsel tedaviler ile ilgilenen jinekologlar “cinsel terapistler” gibi alt branşlarda uzmanlaşmıştır. O yüzden kişinin kendi jinekolojik sağlığı ile ilgili doğru hekimi bulması son derece önemlidir.

Obstetri (perinataloji) nedir?

Ülkemizde jinekolog doktorların ilgilendiği ana alanların birisi de obstetri (perinataloji) yani “doğum bilimi” dir. Bazı ülkelerde obstetri jinekolojiden ayrı bir branş olarak görülmekte iken ülkemizde obstetri de jinekolog hekimlerin ana ilgi alanları içerisindedir. Yani “kadın doğum” hekimlerinin ismindeki “doğum kısmı” obstetriden gelmektedir.

Yalnızca doğum ile ilgili spesifik çalışan kişilere “obstetrisyen” veya “perinatalog” adları verilir. İngilizcede ve diğer Latin dillerinde “obstetrician” olarak bilinmektedir. Özellikle kendisine yüksek riskli gebelikler konusunu seçmiş olan perinataloglar, fetal ultrason (obstetrik ultrason) konusunda deneyimlidirler. Perinataloglar amniyosentez, CVS (koryon villus biyopsisi) gibi invaziv (girişimsel) işlemlerde de tecrübe sahibidirler.

Jinekoloji “Tarihsel Boyut”

Kadın üreme organlarının hastalıkları ile ilgilenen tıp dalı olan jinekoloji, tıbbın en eski dallarından biridir. Milattan önce 1550 yıllarına ait belgelerden o devirlerde Mısırlı hekimlerin kadın hastalıkları konusunda çalışmalar yaptığı anlaşılmaktadır. Hipokrat’ın da kadın hastalıkları konusunda çalışmalar yaptığı bilinir. İslamiyet’le birlikte İslam tıp alimleri, kadın hastalıkları ile ilgili tarif ve tedavilerden bahsederek bu alanda çığır açtılar.

Endülüs alimi ve cerrahînin babası olarak bilinen Ez-Zehravî (936-1013) Et-Tasrif adlı tıp ansiklopedisinde zor doğumlarda ‘ Walker pozisyonu’ olarak bilinen müdahaleyi ve doğumdan sonra içerde kalmış eşin çıkartılması için yapılan Crede manevrasını ilk defa tarif etmiştir. Güç doğumlarda doğum forsepsini (doğum kaşıklarını) kullanmıştır. Caspar Wolf’un 1566’da yazdığı Gynecia adlı kadın hastalıkları ansiklopedisi İslam tıp alimlerinin kaynak kitaplarından faydalanılarak hazırlanmıştır. 17. yüzyılda da Herdrik Van Roonhure tarafından ilk cerrahî kadın hastalıkları eseri yazılmıştır. Daha sonraki yıllarda kadın hastalıklarında birçok gelişmeler olmuş ve ameliyatlar daha yaygın olarak yapılmaya başlanmıştır. Bu ilerlemelerde tüm cerrahi dallarında olduğu gibi Anestezi ve Antiseptiklerin bulunması en büyük rolü oynamıştır.

Günümüzde jinekoloji

Günümüzde kadın hastalıkları ve doğum, bir uzmanlık dalı olarak gelişmiştir ve tıp öğreniminde önemli bir yeri vardır. Doğum bilimi (Obstetrik) ayrı bir konu olup, Jinekoloji ilmi yalnızca kadınlık organlarının hastalıkları ile ilgilenir.

Kadın genital sistemi vagina, yumurtalıklar, rahim ağzı, rahim, yumurtalık kanallarından oluşur. Tüm bu kısımlara ait özel hastalıklar (jinekolojik problemler) karşımıza çıkabilmektedir. Ayrıca, bu organların kanserleri karşımıza çıkabilmektedir. Jinekoloji tüm kadın hastalıkları ile ilgili konularda çalışan bir bilim dalıdır.